De Haagse kunstenares Nynke Koster begon met het maken van afdrukken van bijzondere gebouwen om herinneringen vast te leggen. Op verschillende plekken in de regio is haar werk te zien, onder meer in een aantal Haagse scholen en in de Voorstraat in Delft. Inmiddels beleeft ze ook overzeese avonturen. Samen met Kelly Wearstler presenteerde ze onlangs een designcollectie geïnspireerd op het huis van deze bekende interieurdesigner in Beverly Hills.
Het werk van Nynke Koster (Gouda, 1986) balanceert op de grens van design, kunst en erfgoed. Ze neemt vaak architectonische elementen als uitgangspunt om nieuwe objecten te maken. Met rubber maakt ze afgietsels van ornamenten, plafonds, pilaren, reliëfs en meer. Voor de Haagse kunstenares is dit een manier om ruimtes en
herinneringen te vereeuwigen.
Nieuw leven voor Paradijspoort
De eerste dierbare plek die ze ‘met zich mee wilde nemen’ was de Paradijspoort in de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) in Den Haag. Nynke studeerde daar interieurarchitectuur en meubelontwerp. Het gesprek vindt er niet ver vandaan plaats, in de brasserie van Hotel Indigo aan het Noordeinde. Ze kan het niet laten om een foto te maken van de menselijke gezichten in het sierwerk op de pilaren.
“Ik had het zo naar mijn zin op de Academie dat ik eigenlijk niet weg wilde,” vertelt ze twaalf jaar na haar afstuderen. Tegelijkertijd volgde ze vakken als Esthetica en Klassieke wijsbegeerte aan de universiteit van Leiden. “Voor mij als boekenwurm was het een perfecte combinatie. Het idee voor de afdrukken kwam voort uit een beetje klooien met rubber. Met siliconen maakte ik afgietsels, die keerde ik binnenstebuiten. Daarna smeerde ik in mijn huis, ik woonde in die tijd in de Weimarstraat, de raamkozijnen in en maakte ik zachte mallen. Mijn zoektocht naar het juiste materiaal om mee te werken, leidde naar plafondspecialist Oscar Paanen. Ik sleepte hem mee naar de academie waar ik hem de exacte kopie van de Paradijspoort van de Florentijnse kunstenaar Lorenzo Ghiberti liet zien. Hij was onder de indruk en besloot mijn afstudeerproject te sponsoren. Aan de directeur moest ik toestemming vragen om de enorme gispen deuren vol afbeeldingen met siliconen in te smeren. Het resultaat is een verend vloerkleed; het negatief van de eeuwenoude deuren transformeerde ik in een gebruiksvoorwerp. Ik had mijn 3D-herinnering en studeerde af met een negen.”
“Aan de directeur moest ik toestemming vragen om de enorme gipsen deuren met siliconen in te smeren”
Tijdselementen
Het was de opmaat naar nog veel meer afdrukken. Een jaar later, in 2014, wilde Nynke graag in kleiner formaat werken, onder meer om te presenteren op de Dutch Design Week in Eindhoven. “Dat waren krukjes; de serie noemde ik Elements of Time. Het ging meteen heel goed. Ik kreeg allerlei opdrachten en exposeerde in binnen- en buitenland. De gemeente Delft vroeg me een werk te maken voor de openbare ruimte. Daarvoor maakte ik op verschillende plekken in de stad afgietsels, vooral in de Oude en Nieuwe Kerk. Dit werk kreeg de naam Echo en reflecteert op slavernij in het heden en verleden. Het is gemaakt van beton, heeft een doorsnee van 7 meter en weegt 18.000 kilo. Begin 2020 werd het geplaatst in de Voorstraat, achter de Oude Kerk, en nog dagelijks houden er mensen stil of gaan er even zitten.” In datzelfde jaar ontving ze het Stokroos Sculptuurstipendium waarmee een talentvol kunstenaar wordt uitgedaagd een experimenteel werk te maken voor Museum Beelden aan Zee op Scheveningen. “Vanitasflora bestond uit een kolossale, gebogen constructie waarbij het leek of het plafond naar beneden was gevallen. Er waren ook bedreigde planten uit de duinen in verwerkt die door stikstof verloren dreigen te gaan. Zo vroeg ik aandacht voor de vergankelijkheid van de natuur. Voor het eerst werkte ik met alginaat. Dat is een alg dat gemengd met water rubberachtig wordt. Die mallen heb ik meteen afgegoten in gips; ze waren niet lang houdbaar.”
Zevenhonderd handen
Skin is een werk in opdracht van kindcentrum Aquamarijn en het Yes College aan de Donker Curtisstraat opgebouwd uit drieduizend tegels. “Tijdens workshops met de leerlingen hebben we zevenhonderd handen afgegoten. Die hebben we allemaal op naam en groep gearchiveerd. Met hulp van een kleurenwaaier van Pantone noteerden we ook de huidskleur. De volgende stap was die tinten omzetten in klei. Dat deed ik in samenwerking met keramiekatelier Struktuur 68 in de Nieuwe Molstraat. Zo maakten we tegels van 10×10 centimeter in vijftig verschillende kleuren. In de beide scholen hangen grote wandsculpturen die als een Tetris-patroon zijn geplaatst. Ik kreeg een mooi compliment van de Marokkaanse schoolmaker. Daar ben ik misschien wel blijer mee dan dat van de directeur.”
Dit voorjaar realiseerde ze een werk in de Meisjestuin van Gymnasium Haganum op de Laan van Meerdervoort. Ook hierbij werden de leerlingen betrokken. “Ik liet ze met spiegeltjes door de school lopen en vroeg welke plekken of beelden ze interessant vonden. Er staan veel Griekse sculpturen; ook heb ik patronen uit de vloeren gebruikt. Zo ontstond een verzameling zitelementen, gemaakt van beton met een coating van kleuren die ook in het pand voorkomen. Het laat je met andere ogen naar het gebouw kijken.”
“Ik zou een keer een enorm werk willen maken, net als Christo”
Eerste meubelcollectie
Haar avontuur in Los Angeles met Kelly Wearstler begon toen de interieurgoeroe Nynke een berichtje via Instagram stuurde. “Of ik interesse had in een samenwerking? Ze vroeg of ik onderzoek wilde doen naar erfgoed in Los Angeles. Ik bracht een week door in het tuinhuis van haar woning uit 1924 in Beverly Hills. Van een hoek van haar huis – een soort Lego-ornament – maakte ik een afdruk waar ik de hele collectie 91210 mee maakte. Vernoemd naar de postcode van dit gebied en een knipoog naar de bekende televisieserie uit de jaren 90. Met een spiegel, bank, stoel en krukken is dit mijn eerste grote meubelcollectie.
Heeft ze met zoveel mooie projecten nog iets te dromen? “Ja natuurlijk, ik zou heel graag nog een keer een enorm werk qua schaal willen maken, zoals Christo deed met het inpakken van de Arc de Triomphe.”
Of dat gaat lukken met haar volgende project is de vraag. In samenwerking met het lab en onderzoekers van de TU Delft zal ze een werk maken voor de kunstcollectie van de universiteit. “Interessant wordt het in ieder geval,” besluit de kunstenares enthousiast.
📸 Peter van der Wal (portret), Tom Janssen
✍️ Caroline Ludwig
Echo is een werk in de openbare ruimte dat Nynke Koster maakte in opdracht van de gemeente Delft. Het heeft een doorsnee van 7 meter, weegt 18.000 kilo en ligt in de Voorstraat, achter de Oude Kerk
Skin, een kunstwerk in Kindcentrum Aquamarijn en het Yes College, bestaat uit drieduizend keramieken tegels van 10×10 centimeter. Hierin komen vijftig verschillende huidtinten van de leerlingen voor
In zitelementen in de Meisjestuin van Gymnasium Haganum zijn figuren en patronen uit het schoolgebouw verwerkt
Als afstudeerproject maakte Nynke een afgietsel van een kopie van de Paradijspoort van Lorenzo Ghiberti in de KABK. Met een mal maakte ze daar een verend vloerkleed van
In het werk Vanitasflora in Museum Beelden aan Zee vroeg ze aandacht voor de vergankelijkheid van de natuur