In het leven van Cynthia Liem, universitair hoofddocent aan de TU Delft, spelen data een hoofdrol. Toch belandde ze bij toeval bij de opleiding informatica. Dat ze daarnaast klassiek piano aan het Conservatorium zou studeren, stond voor haar vast. Beide werelden komen samen in haar onderzoek naar muziekinformatie.
De computer en de piano zijn de belangrijkste instrumenten in het leven van Cynthia Liem. Ze combineert haar wetenschappelijke carrière bij de Multimedia Computing Group aan de TU Delft met die van uitvoerend musicus. Cynthia promoveerde in 2015 dankzij een beurs van Google op een onderzoek naar het zoeken en analyseren van muziekinformatie. Tegenwoordig maakt ze zich sterk voor betrouwbare en verantwoorde AI (Artificial Intelligence).
Dat leverde haar in 2024 de Women in AI Netherlands Diversity Leader Award op.
Hoe kwam je tot zo’n opvallende dubbele opleiding?
Cynthia: “Toen ik op de middelbare school zat, wilde ik klassiek piano studeren aan het Conservatorium. Maar muziek zou zorgen voor een onzekere toekomst. Ik heb toen een rationale keuze gemaakt. Even heb ik geneeskunde over-wogen, maar dat zou betekenen dat ik tien jaar zou moeten studeren en een piano-opleiding heel lastig zou worden. Bij een open dag van wiskunde van de TU Delft kwam ik per ongeluk bij een demo van informatica. Dat werd mijn Plan B. Het bleek goed uit te pakken, ook al had ik op de middelbare school nauwelijks geprogrammeerd.”
Hoe kwam je tot jouw promotieonderzoek naar muziekdata?
“Muziekdiensten als Spotify en Apple Music zijn georganiseerd vanuit de popmuziek. De manier van registreren is titel-artiest-album. Voor klassieke muziek werkt dat niet. De stukken zijn door componisten geschreven en worden door meerdere mensen uitgevoerd. Composities bestaan uit meerdere delen, waarvan de titels het tempo aanduiden, bijvoorbeeld allegro. Dan zouden veel stukken dezelfde titel hebben. Daar was dus een ander systeem voor nodig. Voor Google Play Music zat ik een tijd in Silicon Valley en mocht ik de beschrijvingen van honderden jaren muziekgeschiedenis veranderen. Ook was ik betrokken bij het Europees onderzoeksproject PHENICX, dat richtte zich op nieuwe manieren om klassieke muziekuitvoeringen digitaal te analyseren, te verrijken en toegankelijk te maken.”
Welke kanttekeningen plaats jij bij het gebruik van AI?
“Het idee bestaat dat techneuten met AI-algoritmes kunnen oplossen wat de mens zelf niet kan. Maar wat er wordt gebouwd, berust op gegevens die al bekend zijn. Ze bevestigen de patronen van wat er in het verleden gebeurde. Dit zie je bijvoorbeeld in welke websites je te zien krijgt na een zoekopdracht. Terwijl je veel verder moet kijken dan alleen naar wat je zocht. Je moet dit soort programma’s dus niet klakkeloos gebruiken, zeker omdat er ook patronen kunnen ontstaan waar je van schrikt. Kijk maar naar de toeslagenaffaire. Er moeten bij het gebruik van AI bewuste keuzes worden gemaakt en een menselijke check is altijd nodig.”
Nu lijk je ook een derde loopbaan in te slaan, die van wetenschapsduider
“Ik word steeds vaker gevraagd als duider van AI voor het publiek. Mijn podium-ervaring als pianist helpt om een verhaal te vertellen. Ik ben een vreemde eend in de academische wereld. Door mijn achtergrond heb ik een unieke kijk op AI, cultuur en creativiteit. Daarnaast werk ik als expert mee aan de televisieserie AI love. Dat gaat over de verhouding van de mens met AI.”
Kom je met jouw drukke schema nog aan pianospelen toe?
“Ik heb de keuze gemaakt om als musicus geen grote tours te doen. Daarnaast speel ik niet meer uit mijn hoofd. Het is oké als ik een dag niet speel. Dat scheelt een hoop tijd. Tijdens de opening van het academische jaar kon ik mijn beide liefdes laten horen. Ik gaf een lezing over het belang van de eigen interpretatie van kennis en daarna speelde ik Chopin.”
Crossing Parallels: verrassende samenwerkingen
Wat gebeurt er als je een kunstenaar en een wetenschapper samenbrengt in een lab? In Delft ontstaan verrassende samenwerkingen waarbij kunst en wetenschap samensmelten. Crossing Parallels helpt kunstenaars en wetenschappers van de TU om samen te onderzoeken en te ontwikkelen. Als gelijkwaardige partners wisselen zij nieuwe inzichten, kennis en praktijkervaring uit. Zo deed theatermaakster Rocio Berenguer voor haar nieuwe theatershow ‘Otredades/Misunderstandings’ research naar robots met onderzoekers en studenten. crossingparallels.nl
Highlight Festival & Robotjaar Delft 2026
In februari 2026 verandert Delft in een speelveld van kunst en technologie. Tijdens de openingsweek van Robotjaar Delft 2026 (11-14 februari) beleef je bij Highlight Festival een verbluffende robotsafari: van slimme robo-dieren tot enorme robotarmen die op onverwachte plekken tot leven komen. Internationale kunstenaars, onderzoekers, bedrijven en publiek verkennen een toekomst samen met robots. Bij 38cc – laboratorium voor actuele kunst – is een tentoonstelling over robots en in RoboHouse ontdek je hoe bedrijven en robotbouwers samenwerken. Praat mee over de rol van robots in onze samenleving. highlightdelft.nl
📸 Max van Dongen (portret)
✍️ Caroline Ludwig